In mijn eerste blog gekoppeld aan de website www.inzichtenvooruitzicht.nl spring ik maar meteen in het diepe met een serieus item. De afgelopen weken staan de media bol met berichten over stress, burnout en depressie. In deze tweedelige blog besteed ik eerst aandacht aan psychische klachten op het werk in het algemeen en wat een eerste aanzet kan zijn om stressklachten te verminderen en burn-out te voorkomen. In het tweede deel, dat volgende week woensdag op de website staat ga ik dieper in op de oorzaken van de psychische werkgerelateerde klachten in het onderwijs en wat werkt om deze klachten een stap voor te blijven.

Zo besteedde Zembla op 27 januari 2016 een uitzending aan stress en burnout in het onderwijs. Dat is niet gek wanneer we bedenken dat onderwijs koploper is als het gaat om ziekteverzuim ten gevolge van werk gerelateerde psychische klachten.

Even wat algemene cijfers ontleend aan de Nederlandse Enquête Arbeidsomstandigheden 2014:

25% van alle werknemers heeft last vermoeidheidsklachten. 4 tot 7 % van alle werknemers geeft aan burn-out klachten te ervaren. 38,1 % van de werknemers vindt de taakeisen te hoog. Werkstress leidt jaarlijks tot 7,5 miljoen verzuimdagen en kost de werkgevers jaarlijks 1,8 milard euro.

Deze cijfers liegen  er niet om en tonen aan dat psychische klachten op de werkvloer een factor vormen die niet te negeren is. Het is hoog tijd om het tij te keren. Maar hoe?

In de meeste bedrijven en organisaties wordt er nauwelijks gesproken over psychische klachten. Ikzelf heb de ervaring dat ik zonder schroom mijn werkgever meldde dat er bij mij een  hernia was geconstateerd en dat ik enige tijd mijn werk niet zou kunnen doen. In een eerdere baan had ik een burn-out gehad en meldde mij ziek zonder dat één van de medewerkers enig idee had wat er aan de hand was. Ik durfde mijn klachten niet op de werkvloer bespreekbaar te maken, terwijl, zo weten we nu, daar een belangrijke oplossing ligt om verzuim ten gevolge van psychische klachten te verminderen. De leidinggevende en de werkgever zouden beter kunnen luisteren naar de individuele klachten en niet zoals in het geval van de leerkracht in “Zembla” zeggen dat stress een individuele beleving is en verder niets doen.

De boodschap die hieruit voortvloeit is: “Maak stress bespreekbaar voordat het te laat is!”

We leven ons leven en hebben op verschillende posities verschillende rollen. En … die rollen zijn niet los te koppelen van elkaar maar beïnvloeden elkaar, zonder dat we dat altijd fijn vinden. Wanneer een van je naaste familieleden ernstig ziek is heeft, zal dat absoluut meespelen in je functioneren  op je werk of tijdens de wekelijkse voetbalwedstrijden.Een definitie: Stress is een schadelijke fysieke en emotionele reacties die optreedt als we niet meer aan de eisen kunnen voldoen die aan onze rol/rollen gesteld worden. We beschikken niet meer over de middelen, vaardigheden, behoeften, skills, kennis of ervaring  die nodig zijn om de gestelde verwachtingen waar te kunnen maken. Of we denken er niet meer over te beschikken.De stresstolerantie van de ene mens ligt hoger dan die van de ander. Psychologische en fysieke factoren spelen een belangrijke rol. Het is lastig voor een organisatie of een leidinggevende om stress als probleem goed in te schatten. Verzuimcijfers kunnen een indicatie geven dat er sprake is van stress maar er is voor de werkgever geen duidelijk objectief criterium dat aangeeft: nu is er wel/niet sprake van stress.

De Stress Quotient van TSI is een diagnostisch instrument dat inzicht verschaft in de mate waarin stress een rol speelt binnen de organisatie en door welke bronnen de stress mogelijk veroorzaakt wordt. Het instrument bestaat uit een vragenlijst die online ingevuld wordt  door de medewerker . Het assessment kan door alle medewerkers van een team, een afdeling, een sectie, een  vestiging of een hele organisatie gedaan worden. Er is ook een individuele versie van het assessment beschikbaar voor één individuele medewerker. Er is een speciale versie beschikbaar voor leidinggevenden.

Wat de SQ Groeps Analyse vooral doet is het zetten van die eerste belangrijke stap: stress bespreekbaar maken voordat het ‘te laat’ is. Op een prettige en niet bedreigende manier. De groepsanalyses zijn anoniem. Naar aanleiding van de analyse kan er besloten worden een groep( afdeling, team of functiegroep) te vragen een individueel assessments te doen.

Mijn volgende blog verschijnt op maandag 8 februari en daarin zal ik dieper ingaan op Stress in het onderwijs.

Meer weten?

Neem dan contact op met Cor Bravenboer